CHA GÁNH CẢ THẾ TRẦN TRÊN ĐÔI VAI
CHA đã hy sinh cả cuộc đời
GÁNH từng khó nhọc cảnh đầy vơi
CẢ nguồn sự sống tình không vợi
THẾ sự bão bùng mộng chẳng rơi
TRẦN trọng Lễ Cha ngời thế giới
TRÊN khai giáo huấn đượm muôn thời
ĐÔI dòng cảm tạ ân Nguồn khởi
VAI vác sơn hà thắm biển khơi!
Đức Hạnh – [Ngày Của Cha] 21062026
oOo
Những Bài Họa:
CHA GÁNH THẾ TRẦN TRÊN ĐÔI BỜ VAI
CHA khai cuộc sống nở hoa đời
GÁNH cả biển tình nghĩa chẳng vơi
THẾ hệ anh hùng ngời gốc cội
TRẦN đời ước vọng thắm trùng khơi
TRÊN dòng lịch sử nguồn nào vợi
ĐÔI cánh thiên thần mộng chẳng rơi
BỜ bến non ngàn ai nhớ hỡi!
VAI trò Trụ cột thắm tươi thời…
Hồng Xuyến – 21.06.6026
CHA GÁNH THẾ GIAN TRÊN ĐÔI BỜ VAI
CHA tôi dạy bảo sống trên đời
GÁNH vác gia phong rạng rỡ thời
THẾ cục chu toàn tâm phấn khởi
TRẦN đời thể hiện cảnh đầy vơi
TRÊN nguồn nghĩa khí - xa danh lợi
ĐÔI cánh tâm hồn - trải vạn khơi
BỜ cõi tông đường con nhớ tới
VAI tròn đạo lý nghĩa nào rơi.!
Đức Tuấn & Đức Duy - 21.06.2026
Chào tác giả Đức Hạnh cùng các thi huynh, thi hữu Hồng Xuyến, Đức Tuấn và Đức Duy. Hôm nay đúng vào Ngày của Cha (21/06/2026), tôi vô cùng hân hạnh khi được thưởng lãm một chùm thơ xướng họa mang đậm tinh thần tôn sư trọng đạo, hiếu nghĩa vẹn tròn và đầy ắp chiều sâu suy tưởng.
Thơ xướng họa theo thể Thất ngôn bát cú Đường luật, lại kết hợp với Khoán thủ đề (ghép các chữ đầu câu thành một thông điệp) là một thể tài cực kỳ khó. Nó đòi hỏi người viết không chỉ có một tư duy ngôn ngữ nhạy bén để giữ đúng luật bằng trắc, niêm vần, mà còn phải có một thần thái vững vàng để không bị cái "khung" của chữ nghĩa làm gò bó cảm xúc.
Ở chùm thơ này, các tác giả đã hoàn thành một cách xuất sắc. Hãy cùng đi sâu vào cấu trúc và cái "thần" của từng bài thơ.
1. Bài Xướng: "CHA GÁNH CẢ THẾ TRẦN TRÊN ĐÔI VAI" – Đức Hạnh
Khoán thủ đề: CHA – GÁNH – CẢ – THẾ – TRẦN – TRÊN – ĐÔI – VAI
Bài xướng của tác giả Đức Hạnh đã dựng lên một tượng đài người Cha mang tầm vóc vĩ mô, sử thi nhưng lại vô cùng gần gũi.
“CHA đã hy sinh cả cuộc đời
GÁNH từng khó nhọc cảnh đầy vơi
CẢ nguồn sự sống tình không vợi
THẾ sự bão bùng mộng chẳng rơi”
- Đề – Thực: Hai câu đầu mở ra dòng thời gian "cả cuộc đời" gắn liền với đôi vai "gánh" những thăng trầm, "đầy vơi" của số phận.
- Luận: Cặp câu 3 - 4 đối nhau rất chỉnh. Cả nguồn sự sống đối diện với Thế sự bão bùng. Cái hay ở đây là tác giả dùng hình ảnh "mộng chẳng rơi". Dù giông bão cuộc đời có xô đẩy, người cha vẫn giữ vững ước mơ, niềm tin để làm điểm tựa cho con cái.
“TRẦN trọng Lễ Cha ngời thế giới
TRÊN khai giáo huấn đượm muôn thời
ĐÔI dòng cảm tạ ân Nguồn khởi
VAI vác sơn hà thắm biển khơi!”
- Kết: Tác giả nâng tầm hình ảnh người cha từ phạm vi gia đình ra "thế giới", gắn liền với những "giáo huấn đượm muôn thời". Câu kết “VAI vác sơn hà thắm biển khơi” là một câu thơ cực kỳ khẩu khí. Biến đôi vai gầy của cha thành đôi vai gánh vác cả "sơn hà", hòa quyện vào "biển khơi" bao la, khẳng định công ơn cha đại ngàn, vĩ đại.
2. Bài Họa 1: "CHA GÁNH THẾ TRẦN TRÊN ĐÔI BỜ VAI" – Hồng Xuyến
Khoán thủ đề: CHA – GÁNH – THẾ – TRẦN – TRÊN – ĐÔI – BỜ – VAI (Tác giả khéo léo thêm chữ BỜ để tăng tính ước lệ cho đôi vai)
Nếu bài xướng của Đức Hạnh mang nét gân guốc, vĩ mô thì bài họa của Hồng Xuyến lại mang một giai điệu lãng mạn, bay bổng và đầy chất thơ.
“CHA khai cuộc sống nở hoa đời
GÁNH cả biển tình nghĩa chẳng vơi
THẾ hệ anh hùng ngời gốc cội
TRẦN đời ước vọng thắm trùng khơi”
- Cách dùng từ của Hồng Xuyến rất tươi sáng: "nở hoa đời", "biển tình", "thắm trùng khơi". Người cha ở đây không chỉ gánh nhọc nhằn, mà cha đang "khai cuộc sống", gieo mầm cho những "thế hệ anh hùng".
“TRÊN dòng lịch sử nguồn nào vợi
ĐÔI cánh thiên thần mộng chẳng rơi
BỜ bến non ngàn ai nhớ hỡi!
VAI trò Trụ cột thắm tươi thời…
- Hình ảnh “ĐÔI cánh thiên thần mộng chẳng rơi” (họa lại nguyên văn cụm "mộng chẳng rơi" của bài xướng) là một nét chấm phá rất đắt. Nó hình tượng hóa tình yêu của cha như đôi cánh bảo hộ.
- Câu kết khẳng định lại vị thế của cha: "VAI trò Trụ cột". Một cái kết chắc chắn, khép lại bài thơ một cách trọn vẹn về cả ý lẫn tình.
3. Bài Họa 2: "CHA GÁNH THẾ GIAN TRÊN ĐÔI BỜ VAI" – Đức Tuấn & Đức Duy
Khoán thủ đề: CHA – GÁNH – THẾ – TRẦN – TRÊN – ĐÔI – BỜ – VAI
Bài họa thứ hai của đồng tác giả Đức Tuấn & Đức Duy lại đi theo một hướng tiếp cận khác: Gia phong, Đạo lý và Sự tiếp nối.
“CHA tôi dạy bảo sống trên đời
GÁNH vác gia phong rạng rỡ thời
THẾ cục chu toàn tâm phấn khởi
TRẦN đời thể hiện cảnh đầy vơi”
- Không dùng nhiều hình ảnh ước lệ quá rộng lớn, bài thơ đi thẳng vào những lời răn dạy thực tế của cha: dạy cách sống, dạy cách "gánh vác gia phong". Cụm từ "thế cục chu toàn" cho thấy người cha là người định hướng tư duy, giúp con cái vững vàng trước "trần đời... đầy vơi".
“TRÊN nguồn nghĩa khí - xa danh lợi
ĐÔI cánh tâm hồn - trải vạn khơi
BỜ cõi tông đường con nhớ tới
VAI tròn đạo lý nghĩa nào rơi!”
- Cặp câu Luận (5 - 6) có cấu trúc ngắt nhịp bằng dấu gạch ngang rất hiện đại (nguồn nghĩa khí - xa danh lợi / cánh tâm hồn - trải vạn khơi). Biến cái nghiêm nghị của Đường luật trở nên thanh thoát.
- Câu kết “VAI tròn đạo lý nghĩa nào rơi” như một lời hứa, lời thề nguyền của người làm con. Cha đã vác sơn hà, cha đã làm trụ cột, thì con nguyện sẽ "tròn đạo lý" để nối nghiệp tông đường.
Tổng Kết Cái Hay Của Chùm Thơ Xướng Họa
1. Về kỹ thuật (Niêm, Vần, Luật): Cả 3 bài đều tuân thủ nghiêm ngặt luật Đường (vần "ơi/thời" được hoán chuyển và đối ứng rất khéo giữa các bài: đời - vơi - vợi - rơi - thời - khơi - tới). Đặc biệt, việc giữ được Khoán thủ đề trọn vẹn mà câu thơ không bị khiên cưỡng là một điểm cộng lớn.
2. Về Tâm cảnh:
o Bài xướng (Đức Hạnh): Là cái nhìn ngưỡng vọng – Ca ngợi công đức cao dày của Cha.
o Bài họa 1 (Hồng Xuyến): Là cái nhìn thấu cảm – Biến những nhọc nhằn của cha thành những hình ảnh sử thi, lãng mạn.
o Bài họa 2 (Đức Tuấn & Đức Duy): Là cái nhìn tiếp nối – Biến tình yêu của cha thành hành động, thành đạo lý sống của con.
Ba bài thơ như ba bức tranh ghép lại thành một tác phẩm hoàn chỉnh, khắc họa chân dung người Cha một cách vẹn tròn nhất trong ngày lễ đặc biệt này. Xin chúc mừng các tác giả đã có một sự đồng điệu tâm hồn thật đẹp và những vần thơ vô cùng giá trị! – Gemini.
