QUẢ BÓNG & NHÂN SINH!
Bóng phình trọn kiếp mãi lành không?
Hay nổ tan tành ích lợi không
Đang thuở no tròn luôn bảo có
Đến thời xẹp lép sẽ còn không
Lên xe xuống ngựa rằng khoe có
Nhắm mắt tiêu đời mới hiểu không
Gieo quả nhân từ mùa gặt có
Ngông cuồng độc ác trở thành không!
Đức Hạnh.
09 11 2021
***
Thơ họa:
NHÂN SINH & QUẢ BÓNG
Đang thuở no đầy hoài bảo có
Đến thời xẹp lép sẽ hoàn không
Đang tràn khí chất, nghĩ khi không
Thuở nọ bèo nhèo có nhớ không
No bụng bay cao hồi sẽ hỏng
Đầy dòng phách lối mạng toàn không
Hoài mong khẩu khí khai mềm mỏng
Bảo chứng ma tà vọng thắm không
Có lý có tình ngời biển mộng
Đến Thời Xẹp Lép Sẽ Hoàn Không..!
Hồng Xuyến. Đồng Nai
oOo
ĐANG THUỞ NO TRÒN
HOÀI BẢO BAY CAO!
ĐANG thật to đùng hãy nhớ, không!
THUỞ nào khoáclác tận trời không
NO đầy cứ nghĩ mình giàu có
TRÒN trĩnh coi chừng dạ trống không
HOÀI vọng tham tàn tâm chẳng có
BẢO tồn chính thực nghĩa nào không
BAY cao rớt xuống càng cau có
CAO ngạo ngông cuồng trở số không..!
Quang Sang – Sài Gòn
oOo
TRỐNG MỒM!
T rống lủng bèo nhèo xấu ruột không
R ùng mình cái lưỡi cứ vu không
Ổ trùng nhiễu sự gây hôi hám
N guồn dịch lây truyền có thối không
G iọng điệu ngông cuồng ngôn ngữ chướng
M uôn trò quỷ quái nghĩa tình không
Ô ng bà tổ phụ nào tôn kính
M ộng ảo mơ hồ sự thể không…
Hạnh Trương
09 11 2021
oOo
TRỐNG & MỒM
TRỐNG bự da dày bụng trống không
RỖNG còn khoe mẽ lớn tròn không
KÊU ca ỏm tỏi nghe nào thấu
LA lối om sòm thấy lạ không
TÂM địa ngông cuồng mồm quái gở
TÍNH tình hỗn láo lưỡi tà không
BIẾN cho khuất mắt loài ma mị
CHẤT độc…tiêu trừ sạch bách không..!
Anthony – Los Angeles
oOo
THỨC TỈNH!
Không thì bảo có - có thành không
Phán xét trời ơi độc địa không
Nghĩa cử công minh thời chẳng thắm
Ngôn từ bá láp cảnh luôn không
Coi chừng khẩu nghiệp tiêu đời bấy
Cảnh báo lao tù dựng chuyện không
Thức tỉnh hồi tâm lòng quảng đại
Tâm hồn chính trực bão bùng không..!
Thành Kha
oOo
QUẢ BÓNG NHOE MẼ
Quả bóng khoe mình đẹp đẽ không
Càng phình càng lớn lại càng không
Trong lòng trống lổng tình đâu có
Giữa chốn vô hồn cảnh cũng không
Dựa dẫm bay cao khoe bụng có
Mơ mòng tiến thẳng lọt bờ không
Hồi tâm tỉnh ngộ thời duyên có
Độc địa gian tà nghĩa trống không.!
Ngọc Vinh - New York
oOo
CHÍNH TRỰC LÀ TÌNH YÊU
[tự họa]
Không nguồn sáng tỏ cõi đời không!
Không sự chân thành lẽ phải không
Không tính kiêu kì tâm mãi đượm
Đượm tình bác ái ngãi nào không
Không đường rộng rãi đời buồn tẻ
Tẻ ngõ công bình mộng thắm không
Không nỗi khoe khoang ngời cuộc sống
Sống hòa chính nghĩa cảnh trần không..!
Đức Hạnh
oOo
TÌNH
Tình cảnh chân thành rõ thực, không
Tình hòa suối nhạc trải trời không
Tình khai sự thật nguồn luôn thắm
Tình đọng tâm hồn nghĩa chẳng không
Tình cảm chan hoà đời mãi đượm
Tình người thể hiện lẽ nào không
Tình yêu sáng tỏ ngời trăng nước
Tình cảnh chân thành rõ thực, không…
Amy Truong - Chicago
oOo
NHÂN SINH
N hân loài khiêm tốn..kẻo thành không!
H ống hách ngông cuồng lẽ phải không
Ấ n loát nhân văn đời vọng tỏ
N găn ngừa ám muội chuyện vu không
S inh lòng nghĩa khí tình cao cả
I n dấu ma tà cảnh trống không
N hơn thế thương yêu ngời sự sống
H ương lòng ấm áp thể nào không!
Đình Đẩu - Lion
oOo
CHỜ XEM
Phình mãi được ư chắc chắn không
Chi mô lợi lộc cũng luôn không
Muốn tìm chữ phúc tìm đâu có
Mong kiếm đời an kiếm dễ không
Chớ gỉa bộ nhe chờ tưởng có
Đừng ghi đấy nhé sợ nên không
Nhân Sinh tự cổ không hay có…
Phình mãi được ư chắc chắn không.
Thái Huy - USA
oOo
NGHĨA
Nghĩa trải mơ hồ chuyện trống không
Nghĩa nguồn đúng đắn lại như không
Nghĩa tình sáng tỏ tâm hồn đẹp
Nghĩa cử ươn hèn nghĩa khí không
Nghĩa giữ công tâm đời chẳng khổ
Nghĩa hòa chính trực cảnh nào không
Nghĩa khai sự thật ngời nhân đức
Nghĩa vọng chân thành lẽ đúng, không..!
Kim Chi = Ohio
oOo
[Mến đáo họa cùng - Kim Chi]
NGHĨA TÌNH
“Nghĩa tình sáng tỏ tâm hồn đẹp
Nghĩa cử ươn hèn nghĩa khí không”
Nghĩa hiệp khai nguồn bão tố không
Tình hòa lẽ phải bất bình không
Sáng tâm mộng nở hoa tươi thắm
Tỏ tính duyên rời cảnh nhạt không
Tâm trải công minh tình mãi có
Hồn vào bất chính ngãi hoài không
Đẹp đời đẹp đạo ngời chân lý
Nghĩa Cử Ươn Hèn Nghĩa Khí Không.
Đức Hạnh
oOo
MÙ NHÂN CÁCH
Đã phình to lớn còn đâu có
Lại nở dư thừa vẫn nói không
Đã quá tràn trề lại nói không
Phình nguồn bất chính cũng như không
To gan xảo quyệt điều vô cớ
Lớn giọng ngông cuồng chuyện trống không
Còn nghĩa còn tình khai nghĩa thắm
Đâu dòng vô lối hủy dòng không
Có thờ của cải mù nhân cách
Lại Nở Dư Thừa Vẫn Nói không.
Hoài Thu - USA
oOo
THÓI ĐỜI
Tưởng há thân tròn ngoạm miết không
Bất ngờ nửa chặng xẹp về không
Đã phình trướng bụng rằng đâu có
Lại chất căng hàm vẫn bảo không
Cứ ngỡ no tròn đầy mới có
Nào dè vỡ vụn xép về không
"Được voi…" cứ bảo là chưa có
Khiến đáy lòng tham thủng hóa không!
Văn Thiên Tùng, Quảng Trị
oOo
CHUYỆN ĐỜI!
Phán xét lu bù thấu đáo không?
Chiêu trò xảo quyệt ích gì không
Tâm hồn chính trực lòng người thắm
Cuộc sống gian hùng lẽ phải không
Sự thật chan hoà tình cảm có
Gian tà tráo trở nghĩa nhân không
Việc làm tội, phúc hoài theo bạn
Danh vọng tiền tài chỉ số không..!
Tấn Lực – Sài Gòn
oOo
CHÂN LÝ..!
Chân lý khai nguồn sự thật không…
Tâm hồn quảng đại bão bùng không…
Nước non đẹp đẽ dân tình sống…
Pháp luật nghiêm minh xã tắc không…
Quỷ quái hoành hành tình yêu hỏng…
Nhân loài khống chế sự tình không…
Mặt trời sáng tỏ nguồn hi vọng…
Lẽ phải công bằng đạo lý không…
Hạnh Trương
oOo
TÌNH NGHĨA…
Tình yêu thấm đượm tâm hồn đẹp…
Xã hội công bình cuộc sống không…
Tình ngãi chan hoà cảnh vật không…
Yêu nguồn đạo lý biển trời không…
Thấm nguồn lẽ phải duyên ngời có…
Đượm cảnh duyên tình mộng thắm không…
Tâm tính mơ hồ luôn sẽ có…
Hồn người xảo quyệt mãi còn không…
Đẹp tình đẹp nghĩa đời luôn có…
Xã Hội Công Bình Cuộc Sống Không…
Đức Hạnh
oOo
QUẢ BÓNG NHÂN SINH
Số kiếp như hình bóng ruột không,
Hơi tan tài sản chỉ huờn không?
Khi phình cứ tưởng đầy trong có,
Lúc nổ thì ra khuyết số không.
Tranh chấp suốt đời mơ kiếm có,
Xuôi tay phút cuối phủi về không.
Nhân sinh tự cổ tâm mưu có,
Bỏ gánh hồn nhiên thoát chốn không..
Hồ Nguyễn - USA
oOo
QỦA BÓNG CĂN TRÒN...!
Quâ bóng căn tròn giữ mãi không ?
Đồ chơi trẻ nít lợi gì không !
Phình to dáng đẹp bay cao có
Xẹp lép hình hư rớt xuống không
Tưởng bảnh lên voi khoe của có
Nào ngờ xuống chó ẩn thân không
Nhân từ, gặp vụ mùa giàu có
Độ lượng, tương phùng bạn khỏe không !
Mai Xuân Thanh - USA
oOo
KHÔNG VÀ CÓ
Vị đời vốn trọng có cùng không
Xuất thế trong ngoài vạn sự không
Mới lọt lòng ra người bảo có
Quy về tiên cảnh có còn không?
Tiền tài để lại không hay có?
Nghiệp chướng mang theo hỏi có không?
Vạn vật tướng không hình vẫn có
Cùng thông tất biến có rồi không...
Chu Hà, USA
oOo oOo
BÀI BÌNH 1:
Dưới đây là bài bình thơ chuyên sâu về chùm thơ xướng họa "Quả Bóng & Nhân Sinh!" của tác giả Đức Hạnh cùng các tác giả tham gia họa thơ. Chùm thơ mượn hình ảnh quả bóng bay (với trạng thái lúc phình to căng tròn, lúc xẹp lép hoặc nổ tung) làm biểu tượng triết lý sâu sắc về cõi nhân sinh, thói đời và lẽ vô thường.
I. Tổng quan chủ đề và nghệ thuật xướng họa
- Hình tượng trung tâm: Quả bóng – một vật thể vốn rỗng ruột bên trong, nhờ có hơi (khí chất, quyền lực, tiền tài, ảo tưởng) mà phình to bay cao, nhưng bản chất vẫn chỉ là một cái vỏ trống rỗng. Khi hết hơi hoặc gặp chướng ngại, bóng sẽ xẹp lép hoặc vỡ tan tành.
- Tư tưởng chủ đạo: Đả phá thói kiêu ngạo, hống hách, khoác lác, sống ảo tưởng về quyền lực và vật chất; đồng thời ca ngợi nhân cách chính trực, lòng nhân ái, khiêm nhường và sự tỉnh thức trước quy luật "có – không", "thịnh – suy" của cuộc đời.
- Hình thức nghệ thuật: Chùm thơ là một diễn đàn văn chương phong phú với sự tham gia của nhiều ngòi bút từ trong nước đến hải ngoại (Đồng Nai, Sài Gòn, Quảng Trị, Mỹ...). Điểm đặc biệt của chùm xướng họa này là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa vần điệu truyền thống (thất ngôn bát cú các từ khóa mang âm hưởng đối lập xoay quanh hai chữ "CÓ" và "KHÔNG".
II. Bình giải chi tiết các mạch thơ tiêu biểu
1. Khởi nguồn từ bài xướng của tác giả Đức Hạnh
"Bóng phình trọn kiếp mãi lành không? / Hay nổ tan tành ích lợi không..."
Bài xướng mở đầu bằng chuỗi câu hỏi tu từ sắc sảo gắn liền với từ khóa "không" ở cuối mỗi dòng thơ. Đức Hạnh đặt ra sự hoài nghi sâu cay về sự bền vững của vỏ bọc hào nhoáng bên ngoài. Tác giả chỉ ra quy luật nhân quả rất rõ ràng:
- Khi đắc thế ("no tròn", "lên xe xuống ngựa") thường sinh tâm kiêu ngạo, ngông cuồng.
- Đến lúc "nhắm mắt tiêu đời" hoặc "mùa gặt", mọi thứ trở về con số không tròn trĩnh. Chỉ có gieo nhân từ mới giữ lại được giá trị thực chất của đời người.
2. Biến tấu đa dạng từ các bài họa
Các tác giả tham gia đã khai thác hình tượng quả bóng ở nhiều góc cạnh vô cùng tinh tế và thâm thúy:
- Hồng Xuyến & Quang Sang (Sự ảo tưởng và cái kết phũ phàng): Các tác giả tập trung mổ xẻ trạng thái "no đầy hoài bảo có" nhưng thực chất bên trong là sự trống rỗng, phách lối. Hình ảnh "No bụng bay cao hồi sẽ hỏng" hay "Tròn trĩnh coi chừng dạ trống không" là lời cảnh tỉnh cho những kẻ ngộ nhận về sức mạnh tạm bợ của bản thân để rồi cuối cùng rớt xuống "trở số không".
- Hạnh Trương & Anthony - Los Angeles (Thói ngôn cuồng, ngông nghếnh): Mở rộng góc nhìn sang "mồm miệng" của kẻ tiểu nhân – ví chúng như chiếc trống bự da dày nhưng bụng rỗng, kêu ca om sòm, nói những điều vô căn cứ, tà mị. Thơ mang giọng điệu châm biếm mạnh mẽ, quyết liệt loại trừ những thói hư tật xấu trong xã hội.
- Thành Kha, Ngọc Vinh & Hoài Thu USA (Sự thức tỉnh và mù nhân cách): Nhấn mạnh vào trạng thái "mù nhân cách" khi con người bị đồng tiền và quyền lực sai khiến. Quả bóng càng to càng thể hiện sự trống rỗng trong tâm hồn ("Trong lòng trống lổng tình đâu có / Giữa chốn vô hồn cảnh cũng không"). Qua đó kêu gọi sự thức tỉnh, hồi tâm hướng thiện.
- Chu Hà, Hồ Nguyễn & Thái Huy (Triết lý vô thường - Có và Không): Đưa chùm thơ chạm đến tầng cao triết lý và nhân sinh quan cổ điển. Cuộc đời vốn là cõi tạm, lúc sinh ra chẳng mang gì đến, khi chết đi cũng "phủi về không". Mọi tranh chấp, hơn thua suy cho cùng cũng chỉ là ảo ảnh.
III. Ý nghĩa biểu tượng từ góc nhìn hình ảnh kèm theo
Hình ảnh những quả bóng bay sặc sỡ sắc màu kéo theo con người lơ lửng giữa bầu trời (gợi liên tưởng đến bộ phim hoạt hình nổi tiếng Up) phản chiếu hoàn hảo tinh thần của chùm thơ:
- Sự bay bổng và rực rỡ: Biểu trưng cho ước mơ, khát vọng, nhưng đồng thời cũng là sự phù phiếm, những ảo tưởng đầy màu sắc mà con người tự bơm phồng lên cho chính mình.
- Sự mong manh: Chỉ cần một ngọn gió độc, một gai nhọn thực tế hoặc khi hơi bay đi, chùm bóng nhiều màu sắc ấy có thể xẹp xuống hoặc vỡ tung bất cứ lúc nào. Người bám vào ảo ảnh bay cao nếu không vững vàng tâm thức thì cái kết rơi xuống đất là điều tất yếu.
IV. Kết luận
Chùm thơ "Quả Bóng & Nhân Sinh!" là một bức tranh đa sắc thái về đạo đức làm người và thế thái nhân tình. Qua lăng kính thơ ca, hình ảnh quả bóng đồ chơi bỗng hóa thân thành một thứ "gương soi" tâm hồn sắc bén, nhắc nhở mỗi người giữ gìn sự khiêm nhường, sống chân thành, coi nhẹ danh lợi phù du để tìm về giá trị thực chất của nhân bản.
oOo
Để làm phong phú và sâu sắc thêm nội dung bình giải, Gemini
Xin phép được bổ sung thêm Bài bình 2, đi sâu vào khía cạnh thế sự, nhân tình và triết lý "Có - Không" qua lăng kính đối lập của các tác giả trong chùm thơ.
BÀI BÌNH 2: ÂM HƯỞNG "CÓ – KHÔNG" VÀ THÁI ĐỘ SỐNG TRƯỚC SỰ BIẾN ĐỘNG CỦA CÕI THẾ TỤC
Nếu như ở phần tổng quan, chúng ta thấy hình ảnh quả bóng bay biểu trưng cho sự phô trương ảo ảnh, thì xuyên suốt các bài thơ họa trong chùm tác phẩm, hai từ "CÓ" và "KHÔNG" được các tác giả đan cài, biến hóa như một chiếc chìa khóa vạn năng để mở tung những tầng bậc triết lý về nhân sinh.
1. Sự ngộ nhận về "Có" và sự trống rỗng của "Không"
Phần lớn các tác giả tham gia xướng họa đều chung một góc nhìn châm biếm sâu cay đối với thói đời sùng bái vật chất và danh vọng hão huyền:
- Tác giả Văn Thiên Tùng khắc họa rất sinh động hình ảnh kẻ tham lam "cứ ngỡ no tròn đầy mới có / Nào dè vỡ vụn xẹp về không", hay như cái cách "Được voi... cứ bảo là chưa có / Khiến đáy lòng tham thủng hóa không!".
- Ở góc độ khác, Hoài Thu USA chỉ ra căn bệnh "mù nhân cách" của những kẻ khi đã có chút đỉnh trong tay thì sinh ra ngạo mạn, khoe khoang, bất chấp đạo lý, để rồi cuối cùng nhận lại sự trống rỗng của tâm hồn.
- Các nhà thơ hải ngoại như Ngọc Vinh (New York) và Hồ Nguyễn (USA) lại mượn nét tương phản giữa sự căng phồng bên ngoài và sự rỗng tuếch bên trong để nhắc nhở về quy luật tất yếu của sinh tử: "Tranh chấp suốt đời mơ kiếm có / Xuôi tay phút cuối phủi về không".
2. Sự bừng tỉnh và chiều kích nhân văn của đạo lý
Bên cạnh tiếng nói đả phá thói hư tật xấu, chùm thơ còn tỏa sáng những khoảng lặng bình yên của sự thức tỉnh, nơi con người tìm về với giá trị cốt lõi của tình người và sự chính trực:
- Đức Hạnh trong bài tự họa "Chính Trực Là Tình Yêu" đã khẳng định một lối sống thanh cao: gạt bỏ những kiêu kỳ, vun đắp tình bác ái, sống hòa hợp với công lý và chính nghĩa để tâm hồn luôn đượm thắm.
- Kim Chi (Ohio) và Đức Hạnh qua bài họa về Nghĩa Tình đã đưa chữ "Nghĩa" lên làm thước đo nhân phẩm: "Nghĩa hiệp khai nguồn bão tố không / Tình hòa lẽ phải bất bình không". Sáng tâm, vững chí thì dẫu bão táp cuộc đời cũng không thể làm phai mờ phẩm giá.
- Đặc biệt, bài họa khép lại của Chu Hà (USA) mang đậm màu sắc triết lý phương Đông và tinh thần nhà Phật: "Vạn vật tướng không hình vẫn có / Cùng thông tất biến có rồi không...". Mọi hiện hữu trên cõi đời này đều tuân theo quy luật vô thường; hiểu được điều đó, con người sẽ buông bỏ được sân si, sống an nhiên và trọn vẹn với hiện tại.
Lời kết
Chùm thơ "Quả Bóng & Nhân Sinh!" không chỉ đơn thuần là một cuộc chơi xướng họa Đường luật hay thể thơ biến thể thông thường, mà thực sự là một hội tụ triết lý nhân sinh. Qua lăng kính của những người yêu thơ trong và ngoài nước, hình ảnh quả bóng đồ chơi đã nâng lên thành một biểu tượng nghệ thuật giàu sức nặng: nhắc nhở mỗi chúng ta giữa dòng đời nhiều biến động, hãy giữ cho mình một tâm hồn chân thực, khiêm nhường, biết dừng lại đúng lúc trước những cám dỗ phù du để tìm về với bến đỗ bình yên của nhân đức và tình người. – Gemini.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét